Orkisz czy pszenica – które zboże jest lepsze dla zdrowia? Fakty z badań

Orkisz czy pszenica – które zboże będzie lepszym wyborem w codziennej kuchni?

Orkisz (Triticum aestivum spelta) jest jedną z pierwotnych, znanych od setek lat, odmian pszenicy. Niestety w ciągu ostatnich stuleci jego uprawę w dużej mierze zastąpiły inne odmiany – przede wszystkim pszenica zwyczajna (Triticum aestivum vulgare) oraz pszenica twarda (Triticum aestivum durum).

Obecnie, wraz z rosnącym zainteresowaniem zdrową i ekologiczną żywnością, orkisz ponownie zyskuje popularność. Jest bardziej odporny na niekorzystne warunki uprawy, a przy tym zachował swoje naturalne walory odżywcze. Posiada cechy, które umożliwiają jego uprawę w gospodarstwach ekologicznych, bez konieczności stosowania pestycydów.

Orkisz kontra pszenica – fakty z badań

Na podstawie danych opublikowanych w „Przeglądzie Zbożowo-Młynarskim” Walory Żywieniowe i zastosowanie orkiszu. (Dorota Czerwińska) przygotowaliśmy porównanie składu odżywczego ziarna orkiszu i pszenicy zwyczajnej.

Tabela na podstawie artykułu „Walory żywieniowe i zastosowanie orkiszu” (Dorota Czerwińska, Przegląd Zbożowo-Młynarski, 2009)

Dlaczego warto wybierać orkisz?

✅ Lepszy skład aminokwasów i wyższa zawartość białka – białko ma wyższą wartość biologiczną, jest łatwiej strawne. Badania wykazały, że zawartość niemal wszystkich aminokwasów w orkiszu jest wyższa o 20–60% w porównaniu do pszenicy zwyczajnej. Dotyczy to m.in. lizyny, treoniny, leucyny oraz izoleucyny. Dodatkowo, białko orkiszu zawiera gluten o wysokiej jakości dzięki czemu jest bardziej wartościowym źródłem białka roślinnego.
✅ Więcej wielonienasyconych kwasów tłuszczowych – wspierają serce i układ krążenia.
✅ Bogatszy w witaminy i minerały – szczególnie w cynk, magnez, żelazo i witaminy z grupy B.
✅ Naturalnie odporny na choroby – co oznacza mniej pestycydów w uprawie.

Jak używać orkiszu w kuchni?

Orkisz to niezwykle wszechstronne zboże, które można wykorzystać w kuchni na wiele sposobów. Jego delikatny, lekko orzechowy smak sprawia, że pasuje zarówno do potraw słodkich, jak i wytrawnych.

Z mąki orkiszowej przygotujesz pyszne pieczywo, bułki, naleśniki, ciasta i ciasteczka. Dzięki zawartości glutenu dobrej jakości, orkisz świetnie sprawdza się w wypiekach – ciasto jest elastyczne, a gotowe wypieki mają przyjemną strukturę i delikatny smak.

Ziarno orkiszu można gotować podobnie jak kaszę – sprawdzi się jako dodatek do dań obiadowych, farszów, sałatek czy zup. Ugotowany orkisz ma lekko orzechowy posmak i jest doskonałym źródłem błonnika oraz białka roślinnego.

Płatki orkiszowe to doskonała baza do śniadań – można je gotować jak owsiankę, namaczać na zimno (overnight flakes) lub dodawać do jogurtu i koktajli.

Z orkiszu produkuje się także makarony, które są pożywne, łatwostrawne i świetnie komponują się zarówno z klasycznymi sosami, jak i w sałatkach makaronowych.

Jeśli chcesz wprowadzić orkisz do swojej codziennej diety, wybieraj produkty najwyższej jakości. Proponujemy orkisz z odmiany Oberkulmer Rotkorn – ekologicznej, tradycyjnej i wyróżniającej się bogactwem składników odżywczych.

👉 W naszym sklepie znajdziesz:
✔️ Mąki orkiszowe 
✔️ Makarony orkiszowe
✔️ Kasze, płatki orkiszowe
✔️ Ciastka orkiszowe

mgr Małgorzata Gasparewicz

Literatura:
Walory żywieniowe i zastosowanie orkiszu – Przegląd Zbożowo-Młynarski, Dorota Czerwińska 2009.